Inleiding
De gezondheid van vrouwelijke atleten is meer dan alleen training en voeding. De menstruatiecyclus speelt een cruciale rol bij het welzijn, herstel en de prestaties van vrouwen. Menstruatieklachten kunnen aanzienlijke invloed hebben op zowel training als wedstrijden, maar worden vaak niet openlijk besproken in de topsport. Een aantal toonaangevende sporters heeft dit taboe doorbroken en meer bewustzijn gecreëerd. Het is belangrijk om aandacht te besteden aan menstruatiegezondheid voor een beter begrip van prestatieveranderingen en een optimale ondersteuning van vrouwelijke sporters.
De vrouwelijke atleet
In juni 2026 werd tijdens een symposium in Nijmegen aandacht besteed aan "de vrouwelijke atleet". Voldoende energie is essentieel voor de gezondheid en prestaties van vrouwelijke atleten. Lage energiebeschikbaarheid kan leiden tot problemen zoals Relative Energy Deficiency in Sport (RED-S), waardoor verschillende systemen in het lichaam kunnen worden verstoord.
RED-S en endocriene veranderingen
RED-S heeft gevolgen voor verschillende lichaamssystemen, waaronder de hormoonhuishouding, botgezondheid en het immuunsysteem. Hormonale verstoringen door lage energiebeschikbaarheid kunnen leiden tot menstruatiestoornissen en andere endocriene effecten, wat de algehele gezondheid en sportprestaties van vrouwelijke atleten kan beïnvloeden.
Daarnaast kunnen hormonale veranderingen indirect de mondgezondheid beïnvloeden, aangezien oestrogeen een cruciale rol speelt in botmetabolisme en weefselhomeostase. Verminderde speekselsecretie door hormonale disbalans kan leiden tot verhoogde kans op cariës, gebitsslijtage en parodontale aandoeningen.
Ook voedingstekorten, immuun disfunctie, uitdroging en het gebruik van sportvoeding kunnen invloed hebben op de mondgezondheid bij vrouwelijke atleten.
Klinische implicaties
Zorgverleners moeten alert zijn op tekenen van lage energiebeschikbaarheid en RED-S bij vrouwelijke atleten. Mondzorgprofessionals kunnen een belangrijke rol spelen bij het signaleren van deze problemen. Een multidisciplinaire aanpak met onder andere sportartsen, diëtisten en mondhygiënisten is essentieel voor preventie en behandeling.
Conclusie
RED-S is een complex syndroom dat kan leiden tot endocriene verstoringen en negatieve effecten op de reproductieve gezondheid, botmetabolisme, sportprestaties en mondgezondheid van vrouwelijke atleten. Het belang van een holistische benadering van vrouwelijke atleten, waarbij zowel systemische gezondheid als mondgezondheid worden meegenomen, wordt benadrukt voor screening, preventie en behandeling.
Referenties;
Meer informatie over dit onderwerp
... (alle andere links volgen op een natuurlijke manier in de tekst)